Ryby znak zodiaku: skąd pochodzi ten opis i ile zostaje

Opis, który krąży o Rybach — wrażliwe, marzycielskie, czujące cudzy nastrój wcześniej niż własny — nie wziął się znikąd i nie jest w całości wymysłem. Część tych zdań da się odprowadzić do reguł, których astrologia używa od kilkuset lat, a część została doklejona znacznie później: przy okazji jednego odkrycia astronomicznego i kilkudziesięciu lat prasowych horoskopów. Popatrzmy, gdzie przebiega granica między jednym a drugim, bo dopiero wtedy widać, ile z tego opisu może być naprawdę o tobie.

Daty, żywioł, jakość i władca — jedna tabela

Granice dat są ruchome i nie jest to drobiazg redakcyjny: Słońce wchodzi w znak Ryb 18 albo 19 lutego, a wychodzi z niego 19 albo 20 marca, zależnie od roku i od strefy czasowej miejsca urodzenia. Jeśli twoja data urodzenia wypada w okolicach jednej z tych dwóch granic, sam kalendarz z gazety nie rozstrzyga — sprawdź, jaki znak zodiaku wypada na twoją datę.

Charakter: co tradycja mówi o tym znaku

Tradycja opisuje Ryby przez trzy rzeczy naraz i warto je rozdzielić, bo każda odpowiada za inną część opisu. Pierwsza to żywioł. Woda jest w astrologii żywiołem odbioru, więc znakom wodnym przypisuje się rozpoznawanie nastroju wcześniej niż treści — i stąd, a nie z jakiegokolwiek pomiaru, bierze się zdanie „czuje, zanim zrozumie”. Rak i Skorpion dostają dokładnie ten sam składnik, więc sam żywioł nie tłumaczy jeszcze, czym Ryby miałyby się od nich różnić.

Druga rzecz to jakość i to ona rozdziela trzy znaki wodne. Jakość kardynalną Raka tradycja opisuje jako zaczynanie, stałą jakość Skorpiona jako trzymanie, a zmienną jakość Ryb jako dopasowywanie się do tego, co już trwa. Woda zmienna to w tym języku woda, która przyjmuje kształt naczynia i nie ma własnego brzegu — i właśnie z tego połączenia, nie z samej wody, wyprowadza się zdanie o zacieraniu granicy między własnym stanem a cudzym. Ryby są jedynym znakiem wodnym o tej jakości, więc to jest ta część opisu, której nie da się przepisać ani na Raka, ani na Skorpiona.

Woda zmienna to woda, która przyjmuje kształt naczynia i nie ma własnego brzegu.

Trzecia rzecz to władca, a Ryby mają w dzisiejszych podręcznikach dwóch. Jowisz, władca tradycyjny, opisywany jest przez powiększanie i przez szukanie sensu szerszego niż sama sytuacja. Stamtąd pochodzi w opisie Ryb wielkoduszność, gotowość do dawania drugiej szansy oraz — ta sama zasada, tylko widziana z drugiej strony — skłonność do rozciągania jednej rozmowy do rozmiaru całej historii. Neptun, władca dopisany dopiero w ostatnim stuleciu, odpowiada w popularnym opisie za wszystko, co dotyczy rozpuszczania granic; wrócimy do niego za chwilę, bo to najmłodsza warstwa tego opisu. Na władcy całego znaku tradycja się nie zatrzymuje: każdy znak dzieli jeszcze na trzy dekany po dziesięć stopni, a każdy z nich ma własną planetę władającą.

Do tego dochodzi miejsce w kolejce. Ryby są znakiem dwunastym i ostatnim, więc tradycja opisuje je jako ten, który zbiera doświadczenie wszystkich poprzednich i niczego już nie zaczyna od zera. Symbol robi to samo obrazem: dwie ryby związane wstęgą płyną w przeciwne strony i żadna nie wygrywa. To stamtąd — z rysunku i z pozycji w cyklu, nie z obserwacji ludzi — pochodzi „niezdecydowanie”, które w każdym popularnym opisie Ryb stoi w pierwszej piątce przymiotników.

Mocne strony i miejsca, w których robi się trudniej

Zamiast listy zalet i wad popatrzmy na jedną cechę tego znaku, obejrzaną z dwóch stron. Tradycja przypisuje Rybom wychwytywanie cudzego nastroju, zanim ten nastrój zostanie nazwany słowami — i to jest wyprowadzenie z wody zmiennej, o którym była mowa wyżej.

Zebranie, na którym trzeba wybrać jedno z dwóch rozwiązań. Osoba spod znaku Ryb po dwóch minutach wie, że jedna z obecnych osób jest wyraźnie przeciw, choć tamta jeszcze nic nie powiedziała. Przez resztę spotkania mówi coraz bardziej jej językiem, łącznie z argumentami, których sama nie uważa za najmocniejsze. Po wyjściu z sali okazuje się, że broniła stanowiska, którego nie podziela. To jest dokładnie ta sama zdolność, która kwadrans wcześniej pozwoliła jej zauważyć problem, zanim ktokolwiek zdążył go zgłosić.

Koszt bierze się z jakości zmiennej, nie z samej wrażliwości, i to rozróżnienie jest tu najważniejsze. Rak, opisywany przez jakość kardynalną, w tej samej sytuacji postawiłby własną propozycję jako pierwszy i dopiero potem sprawdzał nastroje. Skorpion, znak wodny stały, trzymałby swoją wersję niezależnie od tego, co wyczuł na sali. Woda zmienna nie ma w tym opisie własnego brzegu, do którego wraca — więc cudzy nastrój nie zostaje przy drzwiach razem z płaszczem, tylko wchodzi do środka i zostaje na wieczór. Ta sama zasada daje więc dwa skutki naraz i nie da się mieć jednego bez drugiego.

Skąd wziął się ten opis

Popularny opis Ryb ma trzy warstwy i powstawały one w odstępie stuleci.

1. Tradycja
   Klasyczne podręczniki

   Warstwa najstarsza to klasyczne podręczniki astrologii: Ryby są tam znakiem Jowisza, wodnym i zmiennym, a przypisuje im się współczucie, ustępliwość, zmienność i związek z tym, co płynne. To wszystko. W tej warstwie nie ma ani słowa o zdolnościach parapsychicznych i nie ma pojęcia granic osobistych, bo takie pojęcie w tamtym języku po prostu nie istniało.

2. Od 1846
   Neptun i horoskop prasowy

   Warstwa druga jest znacznie młodsza i ma nawet datę początkową. Neptuna odkryto w roku 1846, a astrologia przypisała go Rybom dopiero w wieku dwudziestym. Razem z Neptunem weszły do opisu obrazy mgły, rozpuszczania i ucieczki od rzeczywistości, a psychologicznie nastawiona astrologia tego samego stulecia dołożyła do nich rolę ofiary. Horoskop prasowy, który potrzebował jednego przymiotnika na znak, wziął z tego zestawu to, co najkrótsze — i tak Ryby stały się w gazetach po prostu „marzycielskie”.

3. Sieć
   Doklejki ostatnich lat

   Warstwa trzecia to sieć i to ona doklejała najszybciej. Stąd pochodzi zdanie, że Ryby mają szósty zmysł i graniczącą z jasnowidzeniem intuicję: nie ma tego ani u Ptolemeusza, ani u Lilly’ego, ani w żadnym klasycznym opisie znaku — to jest wniosek wyciągnięty z Neptuna, dopisanego półtora wieku temu, a potem powtórzony tyle razy, że zaczął wyglądać na tradycję. Podobnie ma się rzecz z określeniem „najbardziej empatyczny znak zodiaku”, które jest rankingiem, a tradycja astrologiczna rankingów w ogóle nie prowadzi. Nie znaczy to, że najmłodsza warstwa jest bezwartościowa; znaczy tylko tyle, że ma sto kilkadziesiąt lat zamiast dwóch tysięcy, i warto o tym wiedzieć, kiedy się ją o sobie czyta.

Ryby w relacjach: bliskość, przyjaźń, praca

W bliskości opis Ryb krąży wokół jednej rzeczy: wyczuwania cudzego stanu szybciej, niż druga osoba zdąży go sama zauważyć. Tradycja wyprowadza to z wody, a nieodkładanie tego stanu z powrotem — ze zmienności. W praktyce oznacza to, że rozmowa o czyimś ciężkim dniu bywa dla osoby słuchającej cięższa niż dla osoby opowiadającej, i że dopytanie „a co ty właściwie o tym myślisz” bywa trudniejsze niż całe wysłuchanie. To opis mechanizmu, nie zapowiedź; u dwóch osób spod tego samego znaku może wyglądać zupełnie inaczej.

W przyjaźni ten sam mechanizm jest opisywany jako lojalność bez rachunków — Jowisz odpowiada w tradycji za dawanie drugiej szansy, więc przyjaźń Ryb opisuje się jako taką, w której wersja „mieliśmy przerwę na trzy lata” nie unieważnia niczego. Odwrotna strona jest wpisana w ten sam element: znajomość, która dawno przestała działać, też nie zostaje domknięta, bo nic w tym opisie nie każe stawiać kropki. Zmienna jakość nie zamyka spraw, tylko je przeciąga.

W pracy najczęściej opisuje się Ryby przez rolę tłumacza między ludźmi, którzy mówią o tym samym w dwóch różnych językach. Wynika to z tej samej zdolności przyjmowania kształtu naczynia: łatwiej powtórzyć cudzy argument w jego własnym języku, kiedy się go najpierw usłyszało od środka. Kosztem opisywanym w tradycji jest to, że stanowisko własne bywa zgłaszane ostatnie albo wcale — nie z braku zdania, tylko dlatego, że w tym opisie zdanie własne konkuruje z czterema cudzymi, które zostały wcześniej wpuszczone do środka.

Kobieta i mężczyzna spod znaku — co tu jest znakiem, a co obyczajem

Zacznijmy od rzeczy, którą warto powiedzieć wprost: znak zodiaku nie ma płci. Słońce w Rybach to jedna i ta sama pozycja niezależnie od tego, kto się z nią urodził, a astrologiczne wyprowadzenie — woda, jakość zmienna, Jowisz i Neptun — jest w obu przypadkach identyczne. Różnice, które znajdziesz w krążących opisach „kobiety Ryby” i „mężczyzny Ryby”, pochodzą więc głównie stamtąd, skąd pochodzą wszystkie inne opisy kobiet i mężczyzn: z ról społecznych, które mówią, komu wypada okazywać wrażliwość, a komu nie.

Krążący opis kobiety spod znaku Ryb mówi zwykle o łagodności, opiekuńczości, wyobraźni i o tym, że łatwo ją zranić. Krążący opis mężczyzny spod tego samego znaku mówi o wrażliwości, o której nie mówi się głośno, o wycofywaniu się zamiast sporu i o zainteresowaniach dalekich od twardej rywalizacji. Ze znaku pochodzi w obu opisach jedna warstwa: odbiór nastroju i brak własnego brzegu. Reszta — łagodność jako oczekiwanie, milczenie jako obowiązek — to obyczaj, który do opisu znaku został dołożony, i on zmienia się razem z epoką, podczas gdy żywioł i jakość zostają te same.

Zgodność z innymi znakami — dlaczego tabelka par tak mało tłumaczy

Zacznijmy od zasady, bo bez niej tabelka par jest listą bez uzasadnienia. Dopasowanie po żywiołach działa tak: znaki tego samego żywiołu uznaje się za łatwe we wzajemnym odbiorze, a żywioły uznane za wspierające — u wody jest to ziemia — za komplementarne. Dla Ryb daje to Raka i Skorpiona jako znaki wodne oraz Byka i Koziorożca jako ziemskie, i tyle właśnie mówi każda tabela zgodności, którą znajdziesz.

Popatrzmy teraz, ile ta zasada pomija. Liczona jest z jednej pozycji u każdej z dwóch osób — ze Słońca — czyli z pojedynczej informacji, którą dzieli z każdą z nich jedna dwunasta ludzkości. Nie widzi Księżyca, który w astrologii odpowiada za sposób przeżywania emocji, ani Wenus, opisującej to, jak ktoś okazuje bliskość, ani Marsa, przypisanego sposobowi działania i sporu. Dwie osoby spod znaku Ryb mogą mieć te trzy pozycje w zupełnie różnych znakach, więc tabelka opisuje je identycznie, choć w kontakcie z ludźmi wyglądają zupełnie inaczej. To najgrubsze możliwe przybliżenie i tak trzeba je czytać — jako pierwsze wrażenie z rozmowy o pracę, a nie jako wynik rozmowy.

Spróbuj tego przez miesiąc

Na koniec proponuję jedną próbę, na miesiąc, i na przekonaniu — nie na przyszłości. Wypisz osiem zdań o charakterze Ryb — możesz je wziąć wprost z sekcji o charakterze i o mocnych stronach powyżej, bo mieści się tam cały zestaw przymiotników, który krąży w popularnych opisach tego znaku. Przez najbliższe cztery tygodnie stawiaj przy każdym z nich kreskę zawsze wtedy, gdy zdanie naprawdę się sprawdzi w konkretnej sytuacji — nie wtedy, gdy brzmi znajomo, tylko wtedy, gdy potrafisz wskazać dzień i zdarzenie.

Po miesiącu zwykle zostają dwa albo trzy zdania z ośmiu i są to najczęściej te, które da się odprowadzić do żywiołu i jakości: odbieranie nastroju wcześniej niż treści oraz dopasowywanie się do sytuacji zastanej. Odpada zwykle to, co jest przymiotnikiem bez wyprowadzenia — „marzycielskie”, „niezdecydowane”, „oderwane od rzeczywistości” — i to odpadanie jest najciekawszą częścią tej próby. Te zdania nie są bowiem błędem opisu; są opisem czegoś, co w wykresie ma własną, osobną pozycję, tyle że z samej daty urodzenia nie da się jej odczytać.